मुखपृष्ठ > पुस्तक परीक्षण > नाईन्टीन नाईन्टी – सचिन कुंडलकर

नाईन्टीन नाईन्टी – सचिन कुंडलकर


आपली जडणघडण होताना, खरंतर आपण खूप शिकत जातो आणि आपल्याला शिकवायला जो गुरू मिळतो तो गुरू हा सदैव आपल्या सभोवताली असतो पण तो प्रत्यक्षपणे आपल्याला शिकवत नाही त्याची शिकवायची पद्धत खूप वेगळी असते तो शिकवतो ते अनुभवांमधून, एखाद्या प्रसंगातून आणि तोच अनुभव व तोच प्रसंग पकडायला आपण शिकले पाहिजे आणि हे करणे जमले नाही तर त्या गुरुजी शाळेत आपण सदैव नापास होऊ.

हेच  सचिन कुंडलकर नी आपल्या नाईंटीन पुस्तकात सांगितले आहेत. हे पुस्तक म्हणजे सचिन कुंडलकर यांचे तारुण्यातील अनुभवाच्या जडणघडणीचे लेखन चित्र. या पुस्तकात सचिन कसा घडला, तो घडताना आजूबाजूच्या प्रसंगांनी कसा हातभार उचलला, सजीव-निर्जीव, गाणी, संगीत, चित्रपट ,पुस्तके, उगाच फिरत-फिरत कळालेल्या गोष्टी या सगळ्यांचे जंत्री त्या पुस्तकात आहे. कोणाला काही उपदेश केला नाही फक्त कागदावर उतरवले आहे की मला काय वाटले, त्या माझ्या गोष्टीचा कसा परिणाम झाला आहे.

पहिल्याच प्रकरणात सचिनने या पुस्तकात काय आहे याची झलक दाखवली आहे. अगदी थोडक्यात मी कसा घडलो, शाळेत असताना माझे भावविश्व काय होते, माझ्या आजूबाजूच्या मुलांचे भावविश्व काय होते हे प्रसंग रेखाटले आहेत.

माणूस एका दशकामुळे घडवला जातो ओळखला जातो आणि त दशक माणसाच्या पालन पोषण करते काही काळाने ते दशक त्या माणसाची मर्यादांमध्ये त्याची जाणीव जुनी बनवते.

हिच्या पुस्तकाची टॅगलाईन म्हणता येईल. एका प्रसंगात तो सांगतो की विजय मेहता, श्रीराम लागू , सतीश दुभाषी वगैरे मला आवडत नाहीत कारण त्यांना पाहिलेच नाही. त्यांचे काम काय हे मला माहित नाही. माझे सतरा वर्षांचे आयुष्य हे बच्चन, विनोद खन्ना यांच्या सिनेमे बघण्यात गेले आहे. या प्रकरणात अशा अनेक गोष्टींचा उल्लेख आहे की ज्याची स्वतंत्र प्रकरणे पुढील पुढील पुस्तकात आहेत. थोडक्यात म्हणजे आपला देश आणि स्वतः सचिन या भागातून डिजिटल युगात कसे आले याचे वर्णन या लेखात आहे.

नंतरची दोन प्रकरण आहेत इस्तांबुल आणि पॅरीस वास्तव्याची. इस्तांबुल मध्ये फिरायला गेलेला आणि पॅरिस मध्ये शिकायला गेलेल्या सचिन अतिशय सुंदर केले आहे विशेषता वाचलेल्या पुस्तकानुसार तुर्की लेखक प्रमुख हे शहर कसे आहे तसेच एखादे शहर कसे बघावे याचे उत्तम उदाहरण ह्या दोन प्रकरणात केलेले आहे सचिनने भारतीय मध्यमवर्गी असणाऱ्या ला एक वेगळीच किनार दिली आहे.पॅरिसमधल्या मित्रांचे अनुभव ऐकून बंड करायला निघालेल्या सचिन, अॅमस्टरडॅममध्ये सेक्स सगळे समोर असताना मागे फिरणारा सचिन आणि मी कोण आहे याची जाणीव झाली तर रडणार सचिन दिसतो
मित्रांनी चिडल्यावर स्वतःचा आलेला राग पुण्याचा शाळेचा मराठी कवितांचा साने गुरुजींचा एलआयसी जीवन विमा बँक ऑफ इंडिया निरमा पावडर अमूल आणि चितळे यांचा आलेला राग आणि ह्या गोष्टींनी बनवलेल्या हुशार शिस्तप्रिय मुलाचा राग दाखवला आहे. हुशार शिस्तप्रिय चांगला मुलगा बनवून मी काय मिळवलेले आहे हाच प्रश्न तो स्वतःला विचारत होता.नव्वदीच्या दशकामध्ये असणाऱ्या अनेक तरुणांच्या या भावना त्यांनी ते व्यवस्थित चित्रित केले आहेत.

नंतरच्या प्रकरणांमध्ये घराविषयी च्या कल्पना, स्वयंपाकाविषयीच्या, कल्पना एकट्याने राहण्याविषयीच््या कल्पना, या सचिनने अतिशय सुंदरपणे सांगितलेले आहेत. माणसामाणसात फरक आहे.हे अतिशय सुंदर पद्धतीने सांगितला आहे.  आपल्या जीवनात झालेला बदल निर्माण झालेली बंडखोरीची भावना आणि संगीताने त्यावर केलेली मात या गोष्टी पुढील तीन प्रकरणात त्यांनी सांगितले आहेत.आपण जसे मोठे होतो तसे आपल्या आजूबाजूच्या गोष्टी कशा बदलत जातात. शहर कसे बदलते, संगीत कसे बदलते. जतीन-ललित पासून ए आर रहमान पर्यंतचा प्रवास हा नव्वदच्या दशकामध्ये घडलेला त्यांनी दाखवलेला आहे.

एखाद्या एखाद्या चित्रपटाच्या निमित्ताने केलेले पुण्याचे वर्णन, पुणेरी माणसाच्या स्वभावाचे वर्णन फलक झालेले आहे.मूळचा पुणेरी असायला सचिन बऱ्याच वर्षांनी पुण्यात आल्यानंतर झालेला बदल अतिशय डोळसपणे व्यक्त करतो. पुण्यात बाबासाहेब पुरंदरे सोडले तर सगळेच बदलून गेलेले आहे हा तर पुण्याच्या भागातला कळसच.

आपण केलेला आत्महत्येचा प्रयत्न आणि त्यातून बाहेर पडण्यासाठी केलेला त्रास झालेला त्रास घरच्यांचा आणि मित्रांची साथ आणि त्या सुमारास लागलेली लिखाणाची आवड अतिशय शिक्षण या पद्धतीने सांगितले आहे. विकसनशील देशांमध्ये आपण लोक राजकारण, अर्थव्यवस्था, जातीयता आणि बदलत्या तंत्रज्ञानाला वैयक्तिक पातळीवर कसे बळी पडतो. आणि सोप्या सोप्या गोष्टी कशा आत्मसात करतो. वाचन सोडून देऊन टीव्ही इंटरनेट याचा आपल्या जीवनात कसा शिरकाव झालेला आहे हे अतिशय योग्य पद्धतीने स्पष्ट केलेले आहे.

नाईन्टीन नाईन्टी ह्या पुस्तकामध्ये अतिशय सोप्या भाषेत पण ओघवत्या शैलीत मनाला जड वाटणारे काही काही विचार त्यांनी आपल्या डोक्यात सोडलेले आहेत.

  1. अद्याप प्रतिक्रिया नाहीत.
  1. No trackbacks yet.

प्रतिक्रिया व्यक्त करा

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  बदला )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  बदला )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  बदला )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  बदला )

Connecting to %s

%d bloggers like this: